บรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อม

การออกแบบบรรจุภัณฑ์

เพื่อสิ่งแวดล้อม..

     การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม หรือที่เรียกว่า การออกแบบเชิงนิเวศเศรษฐกิจ หลักการพื้นฐานการทำอีโคดีไซน์ คือ 4R ได้แก่ การลดการใช้ทรัพยากรในช่วงต่างๆ ของวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Reduce) การนำผลิตภัณฑ์หรือชิ้นส่วนของผลิตภัณฑ์ซึ่งผ่านการใช้งานแล้วกลับมาใช้ใหม่ (Reuse) การนำผลิตภัณฑ์หรือชิ้นส่วนของผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในช่วงของการทำลายมาผ่านกระบวนการเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) และการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ง่ายต่อการซ่อมแซม (Repair)
     ปัจจุบันอีโคดีไซน์ไม่ได้เป็นเพียงแค่แนวทางในการลดผลกระทบในด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังมีความสำคัญในแง่การค้าและการส่งออกอีกด้วย (Non Tariff Barriers) เนื่องจากปัจจุบันในประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น สหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น ได้ให้ความสนใจด้านสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมากจึงมีข้อกำหนดและกฏระเบียบทางการค้าที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมมากมาย เช่น ระเบียบการจัดการเศษเหลือทิ้งจากผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (WEEE) ระเบียบการห้ามใช้สารอันตรายในผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกซ์ (RoHS) ระเบียบการใช้สารเคมีในผลิตภัณฑ์ต่างๆ (REACH) ระเบียบการจัดการซากของยานยนต์ (ELV) ทำให้ผู้ผลิตที่ส่งออกผลิตภัณฑ์ไปยังประเทศเหล่านี้จำเป็นต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ผุ้ประกอบการในกลุ่มผู้ผลิตและผุ้ส่งออกผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เริ่มมีการปรับตัวและมองหาแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับกฏระเบียบ ซึ่งอีโคดีไซน์ก็อาจจะเป็นคำตอบที่ทำให้อุตสาหกรรมเกิดการตื่นตัวและมีความจำเป็นต้องพัฒนาองค์ความรู้ด้านนี้เพิ่มขึ้น

ขั้นตอนวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อม
     ขั้นตอนที่สำคัญที่จะเป็นตัวกำหนดว่าผลิตภัณฑ์ที่ผลิตนั้นจะมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมากน้อยเพียงใดนั้นจะอยู่ในขั้นตอนของการออกแบบและวางแผนในตลอดทุกช่วงวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ซึ่งหลายๆ บริษัทชั้นนำของโลก เล็งเห็นถึงความสำคัญในขั้นตอนนี้ โดยยึดหลักการออกแบบเพื่อผลิตภัณฑ์ที่สะอาดกว่า (Cleaner Design Principle) ซึ่งมีหลักการพิจารณาในแต่ละขั้นตอนของวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ดังนี้

1. ขั้นตอนการเลือกวัตถุดิบ (Rew Materials)
   1.1 ลดการใช้วัตถุดิบ ใช้วัตถุดิบน้อยลง หรือลดประเภทของวัตถุดิบ
   1.2 ใช้วัตถุดิบที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำ ย่อยสลายเองได้ง่าย
   1.3 ใช้วัตถุดิบที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ เลือกใช้วัตถุดิบที่สามารถรีไซเคิลได้
2. ขั้นตอนการผลิต (Manufacture)2.1 ลดการใช้พลังงาน
   2.2 ลดความซับซ้อนของผลิตภัณฑ์
   2.3 ลดปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต
3. ขั้นตอนการจัดจำหน่าย (Retail)
   3.1 บรรจุภัณฑ์ ต้องคำนึงถึงการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ว่าเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์หรือไม่
   3.2 การขนส่ง ผู้ผลิตต้องคำนึงถึงระยะทางการขนส่งจากโรงงานไปยังจุดหมาย
4. ขั้นตอนการใช้งาน (Use)
   4.1 ความทนทาน ผู้ออกแบบต้องคำนึงถึงการใช้งานให้มีความทนทานและง่ายต่อการซ่อมแซม
   4.2 รูปแบบการใช้งาน โดยออกแบบให้สามารถนำกลับมาใช้งานใหม่หรือนำกลับมาเติมได้ มากกว่าที่จะใช้แล้วทิ้ง
   4.3 การใช้งาน ผู้ออกแบควรออกแบบให้ผู้ใช้สามารถใช้งานได้ง่ายและมีประสิทธิภาพ
5. ขั้นตอนการนำกลับมาใช้ใหม่และการทำลาย
   5.1 การรีไซเคิล ผุ้ออกแบบควรออกแบบให้สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
   5.2 การนำกลับมาใช้ซ้ำ เมื่อสิ้นสุดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ หากสินค้านั้นยังสามารถใช้งานได้ก็อาจนำกลับมาจัดจำหน่ายเป็นสินค้ามือสอง หรือนำกลับมาปรับปรุง หรือ Upgrade เพื่อใช้งานได้ออกไปอีก
   5.3 การฝังกลบ เมื่อถึงขั้นสุดท้ายของวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์แล้ว ยังไม่สามารถหลีกเลี่ยงการฝังกลบได้ ผู้ผลิตต้องพิจารณาหาวิธีที่จะลดปริมาณของขยะและสารปนเปื้อนจากผลิตภัณฑ์ของตนให้ได้มากที่สุด

   แม้ปัจจุบันประเทสไทยจะยังไม่มีข้อกฏหมายหรือมาตรการบังคับในการผลิตสินค้าเพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน แต่จากสภาวะโลกร้อนที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของมนุษย์และมาตรการค้าระหว่างประเทศที่เข้มงวดขึ้น ซึ่งปัจจัยเหล่านี้จะเป็นการกระตุ้นให้ผู้ประกอบการหันมาใส่ใจและตอบรับกับแนวทางของอีโคดีไซน์มากขึ้น

อ้างอิงข้อมูลจาก : วารสารบรรจุภัณฑ์ไทย (ฉบับที่ 87 พฤษภาคม-มิถุนายน 2554)

*** สนใจติดต่อ สอบถามหรือสั่งผลิตงานแพ๊คเกจจิ้งกระดาษ 

ปลอกกระดาษสวมแก้ว ที่รองแก้วกระดาษ งานออกแบบโลโก้ ได้ที่..

TEL : คุณยา 081-1794546     IDLine : yongyee2529
           คุณเอ๋ย 087-3464927    IDLine : aey-iiz.

Email : synindustry@gmail.com

Fax : 02-7074067 

Facebook : SYNCoffeeSleeve

เว็บไซต์  :  www.synindustry.com